+ 1 - 0 | § ¶UB, zesde verdieping

De zon schijnt en de stakerige stronken hout, die als een morbide grap van Wiel Arets deze winter het zwarte bibliotheekgebouw nog doodser maakten, blijken prachtig beblaade bomen te zijn, badend in het zonlicht. Vanachter mijn beeldscherm zag ik zonet dit hel verlicht patioterras opdoemen als een fata morgana in een woestijn van boeken. De roep om naar buiten te gaan kon niet groter zijn.

+ 1 - 0 | § ¶Ergernis

Ik kijk er naar uit om samen met Marieke een nieuw huisje te zoeken. Al was het alleen maar om het volgende:

De stofzuiger was kapot. Een van mijn negen huisgenoten had de zak er uitgehaald, maar de klep open in de berging laten staan. De klep was dichtgevallen of door weer een andere huisgenoot gesloten. Een derde huisgenoot is gaan stofzuigen zonder stofzuigerzak. Dus was de stofzuiger kapot. Maanden heeft niemand iets gedaan. De schuldige moest het oplossen. Maar niemand voelde zich schuldig. Toen ben ik samen met een huisgenoot een stofzuiger gaan kopen. Probleem opgelost zou je denken. Maar nee, een huisgenoot heeft sinds enige tijd acht konijnen op de kamer. Dat zijn er inmiddels nog meer, want eentje heeft er pas gejongd. Tja, die beesten neuken als konijnen.
Ik vind konijnen lieve beesten. Toch vind ik het schokkend dat mensen hun kamer van 15 vierkante meter, waarin ze leven, studeren en slapen, willen delen met 8 konijnen, konijnenhokken en konijnenkeutelstank. Nou moeten die hokken vol zaagsel, houtsnippers en stront minstens 1 keer in de twee weken verschoond worden. Even met stoffer, blik en vuilniszak zou je denken. Maar nee, daar gebruiken ze de stofzuiger voor. Zo'n stofzuigerzak wordt overvol en scheurt open. Dus keek ik afgelopen week in de berging en... de stofzuiger was kapot. Alweer.

Maar dat is niet mijn ergernis van vandaag. Ik deed mijn kleding in de was en liet een briefje achter op de wasmachine:

Beste huisgenoot, Zou je mijn was er even in willen laten zitten. Ik ben hoogstwaarschijnlijk binnen een uur thuis. Als je het op de gang legt gaat het naar konijn stinken en kan ik het opnieuw wassen... Alvast bedankt! Groet, Hartman

Kom ik thuis, ligt mijn was op de gang. Bij navraag bleek mijn huisgenoot het briefje wel gelezen te hebben. Het boeide hem gewoon niet. Geen reden, geen excuus, zelfs geen ongemeend excuus. Als hij nou haast had gehad of zoiets, maar het was juist de huisgenoot die bijna altijd thuis is en niets beters te doen lijkt te hebben. Grrr, sommige mensen...
Samenwonen dus, helemaal zo gek nog niet.

+ 1 - 0 | § ¶Schijndel

Gisteravond had ik een verjaardagsfeest in Schijndel. Het was daar tot in de late uurtjes gezellig. Met z'n twaalven hebben we "Weerwolven van Wakkerdam" gespeeld. Een aanrader!

+ 2 - 0 | § ¶Trivial Pursuit

Mijn weblog dreigt een wiki van onsamenhangende, onbetekenende en onbeduidende kennis te worden. Ik zal weer eens wat gaan life-loggen. Voordat het te laat is... Nu eerst eens van het zonnetje gaan genieten...

+ 2 - 0 | § ¶Hoe de uitzondering de regel bevestigt

Een tijdje terug kreeg ik de vraag over het gezegde 'dat is de uitzondering de regel bevestigt'. Hoe kan een uitzondering iets bevestigen? Om met een bekend voorbeeld te komen: hoe kan een witte raaf de stelling 'alle raven zijn zwart' bevestigen?

Dit heeft met een drogreden te maken. Namelijk de dicto simpliciter-drogreden. Vertaald is dit 'een gemeenplaats herhalen zonder kwalificatie'. Dit komt er op neer dat je een conclusie trekt op basis van een overmatig gesimplificeerde regel. Een voorbeeld: 

Balkenende is premier van Nederland. Balkenende draagt een bril. Alle premiers van Nederland dragen een bril.

Bij de dicto simpliciter wordt te weinig rekening gehouden met de verhouding tussen de regel en zijn uitzonderingen. Een uitzondering valt buiten de reikwijdte van de regel, of zou er binnen vallen als de regel aangescherpt wordt. Het aforisme van Pierre Nicole is hier toepasbaar: "Men moet voor algemene uitspraken op zijn hoede zijn, want er zijn weinig algemene waarheden." De dicto simpliciter bestaat uit twee drogredenen die elkaars tegenovergestelde vormen: de fallacia accidentis en de secundum quid.

De secundum quid is beter bekend als de overhaaste of ongeoorloofde generalisatie (in het Engels ook wel converse accident of sweeping generalization genoemd). Dit is een van de dertien drogredenen die Aristoteles beschreef in zijn Sofistische Weerleggingen (Sophistici Elenchi). Secundum quid betekent letterlijk 'in een bepaald opzicht'. Dit verwijst ernaar dat iedere regel alleen geldig is 'in zeker opzicht', namelijk als er rekening wordt gehouden met de beperkingen die gelden bij het redeneren van het specifieke naar het algemene. De definitie is dus: het formuleren van een algemene regel op basis van te weinig specifieke gevallen, die niet representatief zijn voor alle mogelijke gevallen. Deze drogreden berust op de foutieve aanname dat wat waar is van een specifiek geval even waar is voor alle gevallen. Er is dus sprake van algemene uitspraak op basis van onvoldoende bewijs. Een voorbeeld

Iemand uit Amsterdam heeft mijn portemonnee gejat. Alle Amsterdammers zijn criminelen.

De fallacia accidentis is de drogreden van het geval. Dit is zoals gezegd het tegenovergestelde van de overhaaste generalisatie. Namelijk de aanname dat een generalisatie toepasbaar is op individuele gevallen waar deze geen betrekking op heeft. Er wordt te weinig rekening gehouden met de beperkingen die gelden bij het redeneren van het algemene naar het specifieke. Zoals uit de voorbeelden zal blijken kan de generalisatie zelf betrouwbaar zijn. De relevante specifieke of vreemde omstandigheden die voor een uitzondering op de regel zorgen worden echter over het hoofd gezien. Vaak worden hierbij essentiële en accidentele eigenschappen of omstandigheden door elkaar gehaald. Hoofd- en bijzaken worden niet gescheiden.

De fallacia accidentis is overigens wat anders dan de drogreden van het verwarren van eigenschappen van delen en gehelen. Bijvoorbeeld: Mijn fietsband is van rubber. Dus mijn fiets is van rubber. De fallacia accidentis wordt gemaakt als men overhaast van het algemene naar het specifieke redeneert. Een aantal voorbeelden:

1. Nederland is een democratisch land, dus kinderen moeten stemrecht krijgen.

2. Je moet nooit jouw eigendom aan iemand uitlenen, stel dat hij of zij krankzinnig wordt, dan krijg je het nooit meer terug.

3. Dokter na voetoperatie: "U vergeet uw krukken." Patiënt: "Die heb ik niet nodig. Ik heb zo lang ik leef nog nooit krukken nodig gehad."

4. Gezonde, volwassen vogels kunnen vliegen. Daarom kunnen gezonde struisvogels vliegen.

5. Liegen is fout. Als een vijandelijke militair vraagt waar een dissident verstopt zit, moet je het hem gelijk vertellen.

6. De Nederlandse premiers zijn bekwame politici. Dus Balkenende is een bekwaam politicus.

De fallacia accidentis ligt dus ten grondslag aan de zegswijze 'de uitzondering die de regel bevestigt'. De algemene regel wordt gevalideerd door de restricties van de specifieke uitzonderingen. De uitzondering bevestigt de reikwijdte van de regel en dus de mate waarin de regel een ware uitspraak over de werkelijkheid is.

+ 2 - 0 | § ¶Dank aan mijn lezer

Ik hoorde laatst dat er meer dan 250.000 webloggers in Nederland zijn. Het aantal Nederlandse weblogs groeit met de dag als gevolg van de digitalisering van de burger en de individualisering van informatieverwerking en -verwerving. De bedrijven zien de commerciële voordelen, de consumenten waarderen de mate waarin nieuws en informatie snel en toegespitst op persoonlijke smaak geleverd wordt. Zal dit resulteren in EPIC, waar ik in een eerder log naar verwees? We zullen het zien.

Tot die tijd in ieder geval: bedankt voor het lezen van mijn weblog!

+ 2 - 0 | § ¶Eloquentia-toernooi

Het is zo zonnig, zwoel en zomers voor een lentedag. De warmte van het weer, de koude van het ijs, de zilte van haar wang, het omhult me als een lauw deken van hervonden geluk.

U merkt het al. Ik heb wat onderzoek van J.M. Atkinson, John Heritage & David Greatbatch gelezen en ben me aan het oefenen in de zeven retorische mechanismen die breed en hard applaus initiëren (claptraps). Waarom? Aanstaande zaterdag is het laatste toernooi van het seizoen: het Eloquentia-debatteertoernooi!

+ 0 - 2 | § ¶De auteur

The author was sentenced to a life sentence of a life in sentences.

+ 0 - 2 | § ¶Waarom studenten geen uitvreters zijn

Ik kreeg laatst het volgende verwijt naar mijn oren geslingerd:

Burgers werken hard om de biertjes te betalen die de studenten opzuipen in de sociëteit. Als dank stemmen de studenten rechts nadat de studententijd afgelopen is. Zij kiezen voor een beleid dat ervoor vecht om hun belastingafdracht systematisch laag te houden, waardoor ze hun schuld aan de burgers die niet gestudeerd hebben niet inlossen.

Als sociaal-democraat voelde ik me totaal niet aangesproken, maar om een misverstand uit de wereld te helpen: studenten zijn geen uitvreters! Studenten worden ex-studenten en ex-studenten doen wel degelijk iets terug voor 'de burgers':
 
1. Ex-studenten betalen meer belasting.
Omdat de ex-studenten hoger onderwijs hebben genoten, hebben ze beter betaalde banen. Werk met hogere opleidingseisen wordt immers beter betaald dan werk met lage opleidingseisen. Hierdoor komen ex-studenten in het progressieve Nederlandse belastingstelsel in een hogere schijf terecht. Hierdoor heeft ieder hoogopgeleid gezinshoofd (zowel relatief als absoluut gezien) een hogere belastingafdracht. Ex-studenten betalen dus een groter deel van de belastingheffing. Vanuit die belastingheffing wordt de studiefinanciering bekostigd. Ze geven hier dus meer geld aan uit dan burgers die nooit gestudeerd hebben. Studenten nemen kortom hun verantwoordelijkheid en betalen hun héle beroepsleven meer dan andere burgers. Hun héle beroepsleven, terwijl ze maar vijf à zes jaar van de staat een schamele studiefinanciering kregen.

2. De studiefinanciering is geen vetpot. Ná hun studietijd moeten ex-studenten ook nog eens het grootste gedeelte van hun studiefinanciering terugbetalen.  Sinds de jaren tachtig wordt er al beknibbeld op studiefinanciering, zodat het nog geen tweehonderd euro per maand is voor een uitwonende student. Hoeveel biertjes kun je daarvan kopen nadat je huur, eten en boeken hebt betaald? Door de belastingen laag te houden, worden de studenten kort gehouden. De studenten moeten dus het grootste gedeelte van hun studiefinanciering bijlenen en na hun studie terugbetalen aan de overheid.

Dixi et animam meam salvavi

+ 0 - 2 | § ¶Angsthandel

Ik heb weer een nieuw woord voor mijn woordenboek van pasklare ideeën:

terrorist= 1. iemand die buiten de VS geboren is 2. iemand die zich kritisch uitlaat over regeringsbeleid 3. iemand die niet op de Republican Party stemt 4. een non-christen

+ 1 - 0 | § ¶Winkelreferendum

Om het nuttige met het aangename te paren gaan wij in Utrecht op 1 juni ook stemmen voor het 'winkelreferendum': mogen (moeten?) de winkels iedere zondag open? Ik stem tegen. Ik heb geen belangen in de detailhandel, ik houd van de zondagsrust. Waar ik wel voor ben is dat het gemeentehuis op zondag open is. Handig voor de mensen die nu twee halve werkdagen kwijt zijn voor het regelen, laten maken en persoonlijk ophalen van paspoort, identiteitskaart, rijbewijs, of andere burgerzaken. Maar ik zie de gemeente Utrecht nog niet zo gauw met dat plan komen. Waarom? De huidige generatie koffiezetapparaten kan de 24-uurs ambtenarij nog niet aan.

+ 3 - 1 | § ¶Nederlands Kampioen

Gisteren ben ik Nederlands kampioen parlementair debatteren geworden samen met mijn debatpartner Klaas van Schelven! Ik ben tot laat in de ochtend wakker gebleven op een 'natural high'. Zoveel kanshebbers en toch Nederlands kampioen geworden, geweldig! In de finale versloegen we de topdebaters Daniel Schut & Guido Camps. Klaas en al onze supporters bedankt! Glory, glory, UDS!

+ 0 - 2 | § ¶Democratie in Amerika

OK, Amerika bekritiseren is makkelijk en er zijn veel, heel veel, heel erg veel landen in de wereld die moreel stukken verachtelijker zijn.

Alleen is het zo dat die landen zich niet wereldwijd afficheren als voorvechter van de democratie.

+ 1 - 2 | § ¶Europese Grondwet (2): stemadvies

Stem ik 'ja' of 'nee'?

Een moeilijke keuze:

 

Stem ik 'ja' en voor monetair wanbeleid en inflatie, 'oude' achterkamertjespolitiek en verachting van de burger, dierenmishandeling, milieuverontreiniging, en reductie van Nederland tot een provincie van een superstaat in afwachting van een Turkse invasie? Dus voor identiteitsverlies en soevereiniteitsverlies, wat op den duur leidt tot culturele Gleichschaltung naar Sovjet-model: abortus weer met breinaalden, bejaarden die in plassen van hun eigen doorligvocht kreperen en dagelijks bidden voor een natuurlijke dood, jongeren die hun softdrugs bij obscure harddrugsdealers moeten kopen, etc. Voor je het weet pakken ze ook nog ons Oranje voetbalelftal, Edammerkaas, en Frans Bauer af?

 

of Stem ik 'nee' en geef ik toe dat ik te dom ben om te lezen en niet toerekeningsvatbaar genoeg om een verstandige beslissing te maken en stem ik dus voor recessie, oorlog, Holocaust, Srebrenica, volksverlakkerij en de duisternis van de Middeleeuwen?

 

Hmmm... Nederland in oorlog of als Turkse provincie? Holocaust of Sovjet-Unie? Het is geen makkelijke keuze doordat zowel voor-als tegenstanders hun argumenten als spookverhalen presenteren. Een simpele uitleg in Jip en Janneke-taal heb ik nog niet gevonden.

 

Ik stem 'ja'.

 

Ik geef toe dat ik niet zo dapper geweest ben om de grondwet integraal door te spitten. Ik heb hem wel doorgescand en andermans interpretaties gelezen. Ik stem 'ja' ondanks de loze kreten van kabinetsleden. Loze kreten, dat heet dan 'nieuwe politiek'. Ik stem niet voor of tegen de arrogantie en incompetentie van Balkenende II, maar voor of tegen een verdrag tot goedkeuring van een Europese grondwet. Dat verschil tussen verdrag en grondwet zal vast belangrijk zijn (i.i.g. voor de VVD), maar het verschil is me te onduidelijk om als argument mee te nemen in mijn afweging. Wel vind ik het jammer dat het zo moeilijk gemaakt is om deze tekst na ratificatie aan te passen.

 

Dat je zou moeten tegen stemmen, omdat het verdrag 'onleesbaar' is, vind ik een onzinargument. Er zijn immers weinig internationale of Europese verdragen die wel leesbaar zijn. Leesbaarheid veronderstelt dat je iets eenduidig kunt interpreteren en dat gaat nu eenmaal niet samen met diplomatiek. Als je de Europese Grondwet onleesbaar vindt, stem dan blanco of stem niet. 

 

Volgens SP en Eurodusnie legt dit verdrag het kapitalisme grondwettelijk vast als dé ideologische standaard voor Europa. Dit vind ik ook een irrelevant argument. Het neo-liberalistische geloof in het marktmechanisme is al Europabreed ingevoerd door de Lissabonverklaring. Deze heeft immers al tot liberalisering van openbaar vervoer, communicatie, enz. geleid. Vernieuwend of ingrijpend is de Europese grondwet niet. In mijn ogen is het geen gevaarlijk precedent op weg naar de opheffing van niet-volbloedliberale stromingen als het socialisme of de christen-democratie. 

 

Wat mij erg geruststelde was dat mijn stem niks uitmaakt. In Nederland is wettelijk vastgesteld dat referenda raadplegend zijn en geen bindende kracht hebben. Het volk adviseert de regering, maar beslist niet. VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks zijn voorstanders, dus al stemt 70% van de bevolking tegen, een Nederlands 'ja' komt er in ieder geval. Het enige wat de Nederlandse bevolking kan doen is onvrede tonen.

 

Die onvrede tonen heeft ook geen zin, want de Europese Grondwet is een kerstboom met heel veel kerstballen in allerlei vormen, maten en kleuren. Sommige kerstballen vind ik prachtig, anderen te lelijk voor woorden. Helaas kan ik alleen op het totaalpakket stemmen: voor of tegen. Er is geen "voor, mits...". Deze koppelverkoop maakt eenduidige interpretatie van de uitkomst van het referendum onmogelijk. Stel dat de meerderheid van de Nederlandse bevolking tegenstemt. Stemden mensen tegen uit onvrede met het kabinet, uit onvrede met de dure euro, uit onvrede met een mogelijke toetreding van Turkije, uit onvrede met het Europese milieubeleid, uit onvrede over het verlies aan soevereiniteit, of uit onvrede dat 'Europa' decennialang het projectje van een selecte politieke elite was waar de burger geen inspraak in had? Een proteststem is geen proteststem, want veel protest heeft helemaal niets met de Europese Grondwet te maken en bovendien is het totaal onduidelijk tegen welk onderdeel van de Europese Grondwet geprotesteerd wordt.

 

Ik stem niet alleen 'ja' om de cynische reden dat een 'nee'-stem zinloos is, maar ook vanwege de positieve aspecten. Ik ben pro-Europa. Ik waardeer het bestaan van een Europese Unie. De gezamenlijke markt heeft Europa veel voorspoed gebracht en de economische samenwerking heeft Frans-Duitse vijandigheden geminimaliseerd. Ik waardeer de meeste geldende Europese verdragen. De Europese Grondwet is grotendeels de bevestiging en opheldering van die verdragen.

 

Natuurlijk, de Europese Unie is niet slechts een economisch samenwerkingsverband, maar trekt ook op niveau van juridisch, sociaal, en cultureel beleid steeds meer zeggenschap naar zich toe. Dat betreur ik, maar het is een onvermijdelijk proces. Degenen die bang zijn hun nationale soevereiniteit (nog verder) te verliezen raad ik ook aan om 'ja' te stemmen. Door de uittredingsclausule in de Europese Grondwet verkrijgt Nederland secessierecht. Een mooie kerstbal: mocht het echt misgaan, dan kunnen we altijd nog uit een noodlijdende Europese Unie stappen en een EU-honors program beginnen van uitblinkende Europese staten. Om het in de terminologie van populisten als Herben of Smalhout te formuleren: de Europese Grondwet beëindigt de Breznjev-doctrine van de EU: once you're in, you can never get out.

 

Ik stem 'ja' en dat is mijn stemadvies.

+ 3 - 0 | § ¶Ontplooiing of ontwrichting?

Wie ben jij werkelijk? Wat maakt jou tot meer dan een rechtoplopend dier? Misschien is het grootste verschil tussen mensen en dieren dat we de vraag stellen: 'wie ben ik en waarom ben ik hier?' Dieren zoeken niet naar een 'hoger doel' om voor te leven, moorden of sterven. Alleen mensen doen dat. We voelen ons pas echt iemand als we iets hebben dat ons leven zin geeft. We zoeken naar een hoger iets, niet om het te aanbidden, maar om te zien hoe mooi en bijzonder wij in de ogen van het hogere zijn. Bij een meet-and-greet met Madonna willen de fans háár handtekening, maar hún levensverhaal vertellen (zie Enemies of Promise, blz. 122).  De keuzes die we in het leven maken, bepalen wie we zijn. Onze bewuste keuzes bepalen onze unieke persoonlijkheid. Hoe bewust zijn die keuzes eigenlijk? John Gray stelt in Straw Dogs (blz. 64-88):

In Benjamin Libet's work on 'the half-second delay', it has been shown that the electrical impulse that initiates action occurs half a second before we take the conscious decision to act. We think of ourselves as deliberating what to do, then doing it. In fact, in nearly the whole of our lives, our actions are initiated unconsciously: the brain makes us ready for action, then we have the experience of acting. (...) The illusion of enduring selfhood arises with speech. We acquire a sense of ourselves by our parents speaking to us in infancy; our memories are strung together by many bodily continuities, but also by our names; we contrive shifting histories of ourselves in a fitful interior monologue; we form a conception of having a lifetime ahead of us by using language to construct a variety of possible futures. (...) The self we imagine surviving death is a phantom even in life.

Wat bedoelt Gray met 'the self is a phantom in life'? Heel simpel, wie denkt dat hij een vastomlijnd 'zelf' heeft ziet spoken. Sla een foto-album uit je kindertijd er eens op na. Je bent in niets die vierjarige kleuter die je op de foto ziet. Terwijl je kijkt komt slechts een handjevol herinneringen en associaties naar boven, waardoor je jezelf identificeert met die kleuter. Die herinneringen zijn fragmenten van minuten in een zee van jaren. Het is een steekproef die je nooit zou geloven als iemand anders hem genomen had. Die paar fragmenten bevestigen alleen de autobiografie die je met de jaren over jezelf hebt geschreven. Alle momenten die niet in dat beeld passen blijven vergeten en verzwegen.  De 'ik' die herinnert is niet de 'ik' die herinnerd wordt. De kloof tussen de twee ikken is onoverbrugbaar. Ze verschillen in leeftijd, lichaam, leefwijze, levensvisie, kennis, gedrag, bezigheden, verantwoordelijkheden, noem maar op.

De 'ik' die deze herinnering vele jaren geleden opgeslagen heeft is dus niet de 'ik' die zich dat weer later zal herinneren.  Daar komt nog iets bij. Hoe goed je jezelf ook kent, je hebt altijd oogkleppen op. Mensen hebben altijd een beter of een slechter beeld van zichzelf, van wie ze zijn, wat ze willen en wat ze kunnen. Soms onderschat je jezelf en soms overschat je jezelf. In moeilijke woorden is er dus sprake van een incongruentie tussen de onbewust handelende 'ik' en de (zelf)bewust reflectieve 'ik'.  De  'reflectieve ik' geeft ons de illusie van een consistente identiteit om dat we op die manier beter functioneren in een maatschappij. Dat we een consistente identiteit hebben is een mind trick.  Als we onszelf als kalme persoonlijkheden zien, vergeten we de bijvoorbeeld de momenten uit het verleden waarop we in woede waren uitgebarsten. Van ieder levensjaar, dat boordevol dagen, uren en minuten zit, baseer je jouw persoonlijkheid slechts op een handjevol herinneringen. Persoonlijkheid is een slecht onderbouwd verhaal. We slikken het alleen, omdat we het 'zelf' verzonnen hebben.

Sommige mensen hebben het over hun 'ware ik'. Als er überhaupt geen 'ik' is, kan er ook geen 'ware ik' zijn dat je moet zoeken. Wat ik hierboven bewezen heb is dat het 'ik' een verzinsel is. Een verzinsel is per definitie onwaar. Er is dus geen 'ware ik', want het ene verzinsel is niet meer waar dan het andere verzinsel. Toch zijn er mensen die geloven in een 'ware ik'. Volgens hen zit er in ieder mens een klein mensje verscholen. Dat mensje is diepgevoelig en vol dadendrang en zit vol verloren dromen en vergeten idealen. Door een ongelukkige kindertijd durft dat mensje zich niet meer te uiten. Of het heeft zich aanepast aan anderen, je kunt nu eenmaal niet werkelijk volwassen worden als je je niet kunt aanpassen. Nu kwijnt dat 'ware ikje' weg onder de vaste last van sleur en plicht, het zit vast in een passieve slachtofferrol.

Als het 'ware ik' bestaat, moet je het ook zoeken. Waarom is dat? Vroeger gaf God ons zekerheid: er is een leven na de dood. Daarom hoefden we geen hoger doel op aarde te bereiken, dat konden we gelukkig uitstellen tot na de dood. Wie niet gelooft in God is gedoemd dat hoger doel tijdens zijn leven te vinden of er niet in te geloven. Dat laatste is onmogelijk, door een bewustzijn te hebben kun je niet leven zonder de gedachte dat het ergens nuttig voor is. Daarom zoeken we altijd een doel. En dat doel is een persoonlijk doel. Dus kom je weer bij het 'ware ik' uit. Atheïsten zijn bezig met zelfverwezenlijking in het hier-en-nu. Maar wie op zoek gaat naar zijn of haar 'ware ik' komt voor een moeilijke opgave te staan. Stel dat je in een oud huis een behanglaag weghaalt. Dan komt er een nieuwe tevoorschijn. Haal je die weg dan is er weer een nieuwe behanglaag. Bij welke behanglaag houd je op met krabben? Of ga je door tot de muur? Of sloop je die muur om te kijken wat er achter zit? Datzelfde geldt voor het vinden van het 'ware ik'. Hierboven hebben we al geconstateerd dat iedere identiteit een verzinsel is. Het ene verzinsel is niet meer of minder waar dan het andere. Wat gebeurt er daarom met de mensen die op zoek gaan naar hun ware ik? Sommigen kiezen een behanglaag die iemand anders mooi vindt. Ze vervallen weer in het oude aanpassingsgedrag. Ze passen zich nu alleen maar op een andere manier aan. Anderen komen er achter dat ze de oorspronkelijke behanglaag mooier vonden. Weer anderen komen terecht in een radicale, allesverslindende twijfel. Ze gaan door de muur heen, verliezen contact met de realiteit, weten niet meer het verschil tussen 'ik' en 'niet-ik' en moeten opgenomen worden in een psychiatrische instelling. Gelukkig stelt de meerderheid zichzelf gelukkig met de illusie van een persoonlijke identiteit en een zinvol leven. Hun zoektocht naar zichzelf is een reis vol ontplooiing in plaats van ontwrichting. Gelukkig maar. Anders zou het of een chaos worden in de wereld of het aantal zelfmoordaanslagen zou enorm zijn.





IK HEB DEZE POST LEESBAARDER GEMAAKT, HIERONDER STAAT DE OUDE VERSIE:

'Ken uzelve', het is 1 van de zeven legendarische wijze spreuken uit de oudheid. Een mooi gebod, maar de grote vraag blijft: wie ben ik? John Gray stelt in Straw Dogs (blz. 64-88):

In Benjamin Libet's work on 'the half-second delay', it has been shown that the electrical impulse that initiates action occurs half a second before we take the conscious decision to act. We think of ourselves as deliberating what to do, then doing it. In fact, in nearly the whole of our lives, our actions are initiated unconsciously: the brain makes us ready for action, then we have the experience of acting. (...) The illusion of enduring selfhood arises with speech. We acquire a sense of ourselves by our parents speaking to us in infancy; our memories are strung together by many bodily continuities, but also by our names; we contrive shifting histories of ourselves in a fitful interior monologue; we form a conception of having a lifetime ahead of us by using language to construct a variety of possible futures. (...) The self we imagine surviving death is a phantom even in life.

Ik ben in niets die vierjarige kleuter die ik op een foto zie, behalve dat handjevol herinneringen en associaties die in me opkomen. Die herinneringen zijn fragmenten van minuten in een zee van jaren. Ze bevestigen slechts de autobiografie die ik over mijzelf heb geschreven.  De 'ik' die herinnert is niet de 'ik' die herinnerd wordt, noch de 'ik' die deze herinnering vroeger opgeslagen heeft, noch de 'ik' die zich dat weer later zal herinneren. We verschillen in leeftijd, lichaam, leefwijze, levensvisie, kennis, gedrag, bezigheden en verantwoordelijkheden, etc. Bovendien zijn de onbewust handelende 'ik' en de (zelf)bewust reflectieve 'ik' niet dezelfde, de laatste is een functie van de eerste, zeg maar het rationele destillaat. Een consistente identiteit is een bedrieglijke gedachtenconstructie van de 'reflectieve ik'. Persoonlijkheid is een slecht onderbouwd verhaal.

Stel dat er toch zoiets is als een 'ware ik', diepgevoelig en vol dadendrang, maar verstoken van verloren dromen en vergeten idealen, dat, door het juk van een ontspoorde kindertijd of het conformisme dat onvermijdelijk gepaard gaat met het volwassenwordingsproces, wegkwijnt onder de vaste last van sleur en plicht, geharnast in een slachtofferrol van zelfopgelegde, lethargische passiviteit, en een uit onwetendheid of gemakszucht gekozen onverantwoordelijkheid. Dan is zo'n cursus helemaal zo gek nog niet, toch? Bij welke behanglaag houd je echter op met krabben? Of ga je door tot de muur? Of boor je er doorheen misschien? Sommigen vervallen bij het afbreken van conformistische patronen in een radicale, allesverslindende twijfel en verliezen contact met de realiteit. Weer anderen stellen 'het Gevoel' aan het roer van hun leven en gaan zich te buiten aan een kinds narcisme. De meerderheid haalt er echter een aantal wijze inzichten en een voldaan gevoel uit.

De mens is een dier dat dorst naar zekerheid. Vroeger gaf God ons deze en verlostte ons van de taak tot zelfverwezenlijking op aarde. Maar authenticiteit is door het wetenschappelijk beredeneerd atheïsme weer prioriteit geworden: wij moeten eerst onszelf vinden en vervolgens onszelf verwezenlijken. Dat moet snel gebeuren, want weldra zijn we dood, en na de dood is er niets. Wij zijn bereid grote bedragen neer te tellen om authentieker te worden. Daar wordt op ingesprongen door Large Group Awareness Trainingen (LGAT's): voor honderden euro's volg je met een grote groep mensen een cursus. De cursusgevers zitten in een geweldige niche. De markt is oneindig, de wereld hun doelgroep: iedereen heeft gemiste kansen, slechte eigenschappen en onvervulde wensen.

Sommige mensen komen erachter dat ze hun diepste waarden niet verwezenlijken in hun leven en veranderen van baan, studie, of partner. Na een cursus van nog geen week zetten ze een punt achter een huwelijk van meer dan dertig jaar. Anderen hervinden nieuwe energie en motivatie en brengen de hartstocht terug in hun leven zonder radicaal te breken met wat ze daarvoor deden. Soms is weerstand winst, soms een teken dat verder buigen breekt. Kortom, de cursus ontwricht het leven van de één en verleent de ander inzichten die leiden tot een vorm van zelfontplooiing die vrijwel iedereen in de omgeving toejuicht.

Het is jammer dat er over dergelijke cursussen zo geheim gedaan wordt. Zo blijven vele vragen onbeantwoord rondspoken en komen geruchten de wereld in. Audacter calumniare, semper aliquid haeret; laster maar brutaalweg, er blijft altijd wel iets van hangen. Toch, waarom zou je zwijgen over iets dat heilzaam is? Geen enkele therapie is onomstreden, vandaar dat openheid hierover van belang is. Is de hervonden energie slechts tijdelijke euforie, voortkomend uit een groepstrance, alleen in stand te houden door naar een volgende cursus te hoppen? Is het hervonden 'zelf' iemands 'eigen ik' of dat van de organisatie? Zijn de cursusgevers gekwalificeerde therapeuten? Is er voldoende nazorg? En last but not least, naar wie gaat het geld dat zo'n cursus kost?

Ik vond de volgende interessante homepage met negatieve kritiek:

* een verslag van dag tot dag van een LGAT
* een lijstje met therapeutische oefeningen die bij zo'n training gebruikt worden
* een overzicht met allerlei verdere verwijzingen over dit onderwerp

De op deze website beschreven LGAT heeft meer overeenkomsten met de ontgroening bij sommige studentenverenigingen dan ik eerst dacht: de geheimzinnigheid, zwijgplicht, het verbaal korthouden van rebelse deelnemers, bij aanvang muziek waarbij de groep en deelnemers steeds sneller klaar moeten zitten voordat de muziek geëindigd is, etc. Hoe kan het ook anders? Mensen zijn het meest beïnvloedbaar na slaapdeprivatie; ontregeling van hun eetpatroon; onthouding van roken, caffeïne, alcohol of drugs; verheerlijking van de leider, wegname van de individualiteit & assertiviteit, en iedereen persoonlijk verantwoordelijk stellen voor de groepsprestatie en de groep verantwoordelijk stellen voor de prestatie van individuen. En natuurlijk de graduation ceremony: het strenge regime slaat om in een dansfeest, de beul wordt vriend en de euforie is ongekend. Voor de één werkt het, voor de ander niet, no rights or wrongs. Toch hoor ik dat velen zich onbetaald inspannen, terwijl onduidelijk is naar wie de winst gaat. Meer transparantie op meerdere vlakken is wat dat betreft wenselijk.

+ 0 - 1 | § ¶Links-rechts

Ik kwam toevallig terecht op een interessante site met tal van invloedrijke teksten over republiek, democratie & burgerschap:

Burgerschapskunde

Ik heb de website vluchtig bekeken en deze zag er objectief en goed geïnformeerd uit. Er bleek echter ook een weblog aan verbonden, te weten het Republikeinse weblog. Deze had duidelijk een neo-conservatieve agenda. Als ik dat soort teksten lees blijft het me verbazen dat er om de haverklap met termen als 'links' en 'rechts' gesmeten wordt. Zijn dit de woorden die de situatie in ons land het beste duiden? Zijn dit de krachtigste begrippen? Zo waar die termen zo treffend zijn: sluit 'links' de ogen of ziet 'rechts' spoken?

Zou het allebei waar kunnen zijn? Toen de angst nog niet gezaaid was, waanden we ons in veilige handen van 'vadertje Kok'. Nu voelen we ons bedreigd door de economie, die 'paarse puinhoop' en bedreigd in onze cultuur voelen we ons ongelukkig, bedreigd en woedend. Terwijl brandende woede van de ene zijde ontkend wordt en door de andere zijde opgestookt wordt, zou de voorspelling van de kale profeet weleens zelfvervullend kunnen zijn.

+ 2 - 0 | § ¶Gent

Ik ben net teruggekomen van een pinksterweekend in Gent. Mooie stad, Gent.

+ 0 - 1 | § ¶Grondwetreferendum: voor of tegen? (1)

Le peuple, ce sont les autres.

Ik heb zelden iemand zich positief over 'het volk' horen uitlaten. Hooguit een verstokte marxist, maar dan bedoelde hij duidelijk niet zichzelf als hij het over 'het volk' had. Het volk moest immers nog opgevoed, beschaafd en naar het juiste pad geleid worden. Het volk, dat zijn de anderen. Je hoort nog wel eens een pleidooi voor 'censuskiesrecht nieuwe vorm', dit keer niet naar financieel, maar naar intellectueel vermogen. Het 'domme volk' zou eigenlijk niet mogen stemmen, omdat ze nooit een fatsoenlijke krant lezen en dus niet weten waarvoor of waarop ze eigenlijk stemmen. Eigenaardig is dat een grote groep mensen het hierover eens kan zijn aan de borreltafel, zonder dat ook maar iemand beseft zelf ook onder diezelfde noemer te vallen: volk. Wij zijn allen het volk. In de Oudheid minachten vooraanstaande schrijvers de menigte al met pejoratieven als vulgus profanum of plebs. Tacitus en Livius meenden in hun geschiedwerken dat het gewone volk mateloos, redeloos en waarheidsloos was. Om maar een paar neerbuigende citaten van andere klassieken te noemen:

Quid tibi vitandum praecipue existimes, quaeris? Turbam - Seneca (vertaling)
cum insanos atque indomitos impetus volgi cohibere non possit - Cicero (vertaling)
Nihil est incertius vulgo, nihil obscurius voluntate hominum, nihil fallacius ratione tota comitiorum - Cicero (vertaling)

Nu, millenia later, spreken we nog in termen die aloude pejoratieven als vulgus of plebs nauwelijks ontgroeid zijn. Het volk, dat is 'het grauw', een agressieve, impulsieve bende die neukt als konijnen en het niveau van de apen nauwelijks ongroeid is. De onuitgesproken vooraanname is dat irrationeel handelen en geslachtsdrift niet in even grote mate voorkomen onder hoogopgeleiden of rijken. Dit soort beeldvervorming lijdt tot vreemde cognitieve dissonanties:

persoon A: "Het volk dat zijn van die domme SBS6-kijkers."

persoon B: "Maar jij kijkt toch ook wel eens SBS6?"

persoon A: " Ja, maar ik kijk met een knipoog en een kwinkslag."

persoon B: "Mmm ja...kijken met een kwinkslag... nu snap ik het."

 

Of uit een ander gesprek:

persoon C: "Waarom zou het volk niet mogen stemmen?"

persoon D: "Het volk stemt vanuit emotie."

persoon C: "Is er iets mis met emotie als richtlijn voor handelen?"

persoon D: "Natuurlijk niet, maar wel als het om politieke keuzes gaat."

persoon C: "Dus de elite laat zich nooit door emoties leiden, zeker niet waar het politieke keuzes betreft?

persoon D: "Ik zeg niet dat zij zich nooit door emoties laten leiden. Maar zij maken gewoon een keuze op basis van een rationele afweging van partijprogramma's."

persoon C: "Die rationele afweging wordt bepaald door de manier waarop zij de werkelijkheid ervaren, door hun levensovertuiging. Hun christendemocratische, liberale of sociaaldemocratische of anderszins bepaalde levensovertuiging hebben zij natuurlijk op basis van de harde feiten rationeel gekozen?"

persoon D: "Precies, ja!"

 

Appendix A. Min of meer negatieve aforismen over democratie:

Many forms of Government have been tried, and will be tried in this world of sin and woe. No one pretends that democracy is perfect or all-wise. Indeed, it has been said that democracy is the worst form of government except all those other forms that have been tried from time to time.
Sir Winston Churchill

The best argument against democracy is a five minute conversation with the average voter.
Sir Winston Churchill

Democracy substitutes election by the incompetent many for appointment by the corrupt few.
George Bernard Shaw

Democracy is a device that insures we shall be governed no better than we deserve.
George Bernard Shaw

A democracy is nothing more than mob rule, where fifty-one percent of the people may take away the rights of the other forty-nine.
Thomas Jefferson

Democracy is a pathetic belief in the collective wisdom of individual ignorance.
H.L. Mencken

Under democracy one party always devotes its chief energies to trying to prove that the other party is unfit to rule - and both commonly succeed, and are right.
H.L. Mencken

Democracy is also a form of worship. It is the worship of Jackals by Jackasses.
H.L. Mencken

I do not believe in democracy, but i do believe it is the most amusing form of government.
H.L. Mencken

Democracy encourages the majority to decide things about which the majority is ignorant.
Anonymous

Democracy means government by the uneducated, while aristocracy means government by the badly educated.
G.K. Chesterton

Democracy is the recurrent suspicion that more than half of the people are right more than half the time.
E. B. White

If pigs could vote, the man with the slop bucket would be elected swineherd every time, no matter how much slaughtering he did on the side.
Orson Scott Card, Novelist

 

Appendix B.

Ik ben nog bezig met de keuze die ik op 1 juni wil maken. Ik heb de samenvatting, grondwetkrantje, websites, debatingfora, weblogs, etc. nog onvoldoende doorgeploegd. Ik kom er nog op terug. Heeft u ook nog geen oordeel? Kijk op:

http://www.referendumwijzer.nl/index.htm

http://www.20six.nl/rcstm/weblogCategory/1ogp49bw41eeh

http://weblog.boles.nl/

http://www.grondweteuropa.nl/9326000/1f/j9vvgjnazrhmix9/vgvkjhoxv9yq

http://www.referendumplatform.nl/product_info.php?products_id=44

+ 0 - 2 | § ¶She-songs (2)

Counting Crows, Long December: 

All at once you look across a crowded room
To see the way that light attaches to a girl

Dat is inderdaad een erg mooie tekst. Ik was er nog eentje vergeten, Je ne sais pas où tu commences van George Moustaki, prachtig in al zijn eenvoud, vooral de laatste zin:

Tu viens boire à ma bouche et je mange à ta faim
Tu as mes inquiétudes et j'ai tes rêveries

Je ne sais pas ou tu commences tu ne sais pas ou je finis

Tes jambes m'emprisonnent mon ventre te retient
J'ai ta poitrine ronde tu as mes yeux cernés
Ton souffle me réchauffe et j’étouffe tes cris
Je me tais quand tu m'aimes tu dors quand je le dis

Oh ja, en Avond van Boudewijn de Groot:

En de dingen in de kamer, ik zeg ze welterusten,
vanavond gaan we slapen en morgen zien we wel.

Maar de dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn zonder jou.
En je kunt niets zeker weten, want alles gaat voorbij.
Maar ik geloof, ik geloof, ik geloof,
ik geloof, ik geloof in jou en mij.

Maar het is betwistbaar of deze laatste twee 'she-songs' zijn, of eerder 'you-songs'.

+ 5 - 0 | § ¶She-songs

Lijstjes zijn leuk. Mijn drie favoriete 'liedjes over haar', als combinatie van tekst en muziek, zijn:

Billy Joel, You're my home (hoewel She's got a way ook in aanmerking komt):

well i never had a place
that I could call my very own
but that's all right my love
cuz you're my home.

Bob Dylan, Love Minus Zero/ No Limit:

In the dime stores and bus stations,
People talk of situations,
Read books, repeat quotations,
Draw conclusions on the wall.
Some speak of the future,
My love she speaks softly,
She knows there's no success like failure
And that failure's no success at all.

Klein Orkest, In de wolken:

Als iemand haar vraagt: "He, hoe laat is het?"
Dan zegt ze: "Dat weet ik niet, ik heb de tijd"

Mocht u nog een goede aanvulling hebben, dan hoor ik deze graag.

+ 2 - 3 | § ¶5 mei

Libertatis restitutae dulce auditu nomen

Zoet is de naam van de vrijheid, indien herwonnen (Livius 24, 21)

Vaak denk ik dat de hele wereldgeschiedenis niets anders is dan een prentenboek waarin zich het meest heftige en blinde verlangen van de mensen weerspiegelt: het verlangen naar vergeten. Verdelgt daarin niet iedere generatie door middel van verbieden, doodzwijgen, spotten steeds juist datgene wat de vorige generatie het belangrijkste leek? Hebben wij niet pas kortgeleden beleefd dat een monsterachtige jarenlange gruwelijke oorlog door hele volkeren jarenlang vergeten, geloochend, verdrongen en weggetoverd werd en dat die volkeren, nu ze een beetje tot rust zijn gekomen, zich met behulp van spannende oorlogsromans weer proberen te herinneren wat ze enkele jaren geleden zelf hebben veroorzaakt en geleden? (Hermann Hesse, Reis naar het morgenland, vertaling Coutinho, (Bezige Bij  1976) blz. 11)

Van oorlog weet ik weinig, van vrede of vrijheid evenmin. Het zijn sprekende abstracties, waar pubers mooi over dichten en verontwaardigd kunnen zijn.

Wat ik wel weet, is dat sinds 1945 de dreiging nooit meer dezelfde zal zijn.  Het nieuwe fascisme moet zichzelf maskeren als anti-fascisme. Wij kunnen het herkennen in landen die 'democratie' en 'bevrijding' constant op de lippen hebben, terwijl zij ondertussen staatsbelang zo hoog achten dat het martelingen en oorlogsagressie rechtvaardigt. Hun geheime dienst evenaart de Godheid: alomtegenwoordig, almachtig, onzichtbaar en ontoerekeningsvatbaar. Hoe komt het dat wij uit goede bedoelingen organisaties scheppen die de menselijkheid van ieder individu beperken, beschadigen en ontnemen? Hoe komt het dat slechts een kleine minderheid een gevoel voor rechtvaardigheid boven zelfbehoud (baan, carrière, leven) plaatst, terwijl het merendeel wegkijkt, doorloopt, doodzwijgt en vermaant: 'Bemoei je er niet mee. Straks moeten ze jou ook hebben.'? Vrijheid is op 5 mei verworven, maar wordt overal, iedere dag weer, verloren en herwonnen.

+ 2 - 0 | § ¶Opa's en oma's

Als klein kind had ik een heel idealistisch beeld van opa's en oma's. Zij waren bijzondere wezens, die buiten de menselijke circle of life stonden. Terwijl kinderen en volwassenen ouder werden, bleven opa's opa en oma's oma. Ik dacht daarom dat ze ook zo op de wereld gezet waren, in plaats van ooit volwassene of kind geweest te zijn, alleen maar daar om die bijrol in mijn leven te vervullen. Zij waren zo een aparte kaste. Een kaste van mensen die er voor jou waren om je te verwennen met zelfgemaakte, oudhollandse pudding en de kleinzonen in te wijden in zaken als timmermanskunst of kleindochters in de breikunst. Ze hadden per definitie de wijsheid, gematigdheid en beschaafdheid in pacht: daar waren ze immers opa en oma voor.

Nu heb ik helaas een pessimistischer beeld. Ook opa's en oma's zijn bovengemiddeld vaak domme, asociale, onbeschofte volwassenen geweest en zijn dit ondanks hun hoge leeftijd nog steeds. Spreuken als 'wijsheid komt met de jaren' blijken door diezelfde vervelende bejaarden verzonnen te zijn om hun hegemonie te vestigen. 'Eigenwijsheid komt met de jaren' is meer van toepassing.

Ach leefden mijn eigen opa's en oma's nog maar, zij zouden mijn jeugdideaal herbevestigen.

Zij zijn gelukkig niet in de oorlog gevallen, maar ik zal ze zeker gedenken morgen.

+ 2 - 0 | § ¶Rare jongens, die Hollanders

Een Amerikaans ouderlijk echtpaar staat op vijftig meter afstand van hun luxe hotel te kijken naar de hossende, klotsende, oranje massa. Het is elf uur 's ochtends en ze bekijken de jolige, alcoholische stoet alsof ze water zien branden. In hun reis door Europa - d.w.z. de Europese hoofdsteden - hebben ze juist dit weekendje Amsterdam aangedaan. De mazzelaars! Ik beantwoord de vragende ogen van de bejaarde missus met een behulpzame blik:

Zij: "Excuse me son, what's going on?"

Ik: "It's Queen's day. We're celebrating the Queen's birthday."

Zij: "Oh, it's her birthday today!?"

Ik: "No, actually, it's her dead mother's birthday that we're celebrating."

Zij: "O-kay, I see... How lovely!"