+ 3 - 0 | § ¶De Volkskrant
Vandaag verscheen de 25.000e oplage van
+ 3 - 0 | § ¶Woordenboek van pasklare ideeën
GEACTUALISEERD op 13 augustus 2006:Mijn Woordenboek van pasklare ideeën zal een collectie van eigenzinnig idioom en puntige aforismen worden. Het zal tautologisch en speels zijn, waarbij de taal zich in zijn staart bijt en zich ouroboros waant, even sluitend als een cirkelredenering. Dit naar voorbeeld van de Franse schrijver Gustave Flaubert (1821-1880). Hij was een fervent verzamelaar van volks- en krantenwijsheid. Deze bracht hij onder in de dictionnaire des idées reçues. Zijn sarcasme en dédain spat van de omschrijvingen af:
ABELARD : Inutile d'avoir la moindre idée de sa philosophie, ni même de connaître le titre de ses ouvrages. Faire une allusion discrète à la mutilation opérée sur lui par Fulbert. Tombeau d'Eloïse et d'Abélard : si l'on vous prouve qu'il est faux, s'écrier : "Vous m'ôtez mes illusions."
Dit woordenboek van pasklare ideeën verscheen aanvankelijk als onderdeel van de roman Bouvard et Pécuchet. Het is ook los daarvan en in Nederlandse vertaling verkrijgbaar.
Om een idee te krijgen kunt u de volledige Franstalige versie online raadplegen (vergeet niet door te klikken) of een modern Nederlandstalig equivalent of wellicht een Engelse variant hiervan lezen.
Ook raad ik de volgende aforismenverzamelingen aan:
'Arthur Schopenhauer- De kunst van het beledigen' (Uitgeverij Agora)
'Leven in het verleden. Verzamelde aforismen van J.C. Bloem'
'Ideën' van MultatuliSudelbucher van GC Lichtenberg
En dan zijn er nog de aforismen uit de Essays van Francis Bacon, uit het werk van Stanislaw Jerzy Lec, etc.
Hier mijn 'woordenboek' op alfabetische volgorde. Tenzij anders aangegeven zijn onderstaande uitdrukkingen van eigen hand:
1. Idioom
consultancy firm= church of the latter day sophists
feit= televisiejargon voor mening
hobby= Biedermeierwoord voor gedomesticeerde hartstocht of ingecalculeerde passie, in quizshows vaak gebezigd als plurale tantum: 'Ik ben niet saai, ik heb hobbies.'
ideologie= wereldomvattend cliché
intelligent design= theorie volgens welke god Onze Nalatige Vader is
journalistiek= het keffertje van de democratie en schoothondje van de dictatuur
junk food= pejoratief voor gemaksvoedsel
liberal education= gebrekkige opvoeding ('My parents gave me a liberal education' is een eufemisme voor 'I had an absent dad and a working mum')
misantroop= gefrustreerd bis#ksueel, d.w.z. iemand die niet van mannen en vrouwen houdt
monomaan= succesvol specialist
nationale belangenvereniging voor neofoben= de Ed B. Stichting
reklame= sluikpropaganda van het markttotalitarisme
2. Aforismen
Ambitie: Sometimes the world seems festered with AWACs and caustics, some caustic without ambition, most of them ambitious without a cause.
Bureaucratie: Sinds ik mijn slaappatronen bijhoud, kom ik amper nog aan nachtrust toe.
C.V.: Ik draaide aan de knop. Niet om de koude te verdrijven, maar om warmte in mijn leven te laten stromen.
Degeneratie: "Ach," zei de barones, "het komt in de beste families voor".
Democratie: Eens in de doorgaans meer dan 1400 dagen 0,000000083ste stem uitbrengen op een persoon die je waarschijnlijk nog nooit ontmoet hebt op basis van een partijprogramma dat je waarschijnlijk nog nooit gelezen hebt. (uitgaande van 12 mln stemmers)
Eerlijkheid: De meest geveinsde eigenschap is eerlijkheid.
Gelijkheid: Iedereen een poot afzagen (aldus Céline). Nivellering is diefstal.
Gloeilamp: Geniaal wetenschapper? Welnee, het is een gloeilampje: meer warmte dan licht.
Glorie: Verguisd en geroemd worden door mensen die je nog nooit gekend, gelezen of begrepen hebben. Kortom, eeuwige miskenning.
Groepsverkrchting: Het valt kennelijk mee met de individualisering van de Nederlandse jeugd.
Kanker: Wie herhaaldelijk 'kanker' gebruikt als stopwoordje mist goede manieren, maar er is nog kans op verbetering, want de zelfreflectie is er al.
Milieu: What has the future ever done for us?
Vrijheid vroeger: Het staat je vrij te gehoorzamen.
Vrijheid nu: Je bent vrij om wat je ook maar wilt te kopen.